Het voorkeursrecht (of recht van voorverkoop) is een wettelijk of contractueel recht ten gunste van bepaalde privépersonen (huurders, landbouwers, mede-eigenaren van een onverdeelde boedel, enz.) of publiekrechtelijke rechtspersonen (lokale overheden, enz.) om een goed met voorrang op alle andere personen te kopen wanneer de eigenaar zijn voornemen tot verkopen kenbaar maakt.

Het voorkeursrecht vloeit voort uit de wet of uit een overeenkomst tussen de belanghebbenden. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat de statuten van een onderneming voorzien in een voorkeursrecht op de aandelen van de onderneming ten gunste van de vennoten of de aandeelhouders om te voorkomen dat een buitenstaander een deel van het maatschappelijk kapitaal kan kopen.

Een voorkeursrecht tot koop is dat als de eigenaar de grond of het bedrijf wilt verkopen hij het als eerste aanbiedt aan degene met het voorkeursrecht. Die beslist dan wel of niet te kopen.

Geschiedenis:

In 1985 trad de Wet voorkeursrecht gemeenten beperkt in werking voor gronden gelegen binnen stadsvernieuwingsgebieden. In de jaren 1996, 2004 en 2008 is de werkingssfeer van deze wet telkens fors uitgebreid. Met ingang van 1 juli 2008 mogen alle gemeenten, provincies en het Rijk het voorkeursrecht ten behoeve van gebiedsontwikkelingen vestigen.

De Wet voorkeursrecht gemeenten heeft zich daarmee in de loop van enkele decennia ontwikkeld tot een belangrijk grondbeleidsinstrument van de overheid, dat een volwaardige plaats inneemt naast de Grondexploitatiewet en de Onteigeningswet.

De tweede druk van deze uitgave dateert uit 2001. In de rechtspraktijk is sindsdien een sterke behoefte gegroeid aan een geheel vernieuwd artikelsgewijs commentaar, zeker nu de Wet voorkeursrecht met ingang van 1 juli 2008 ingrijpend is gewijzigd. Bovendien is er sinds de tweede druk veel jurisprudentie verschenen die voor de rechtspraktijk toegankelijk moet worden gemaakt en van commentaar moet worden voorzien.

Deze derde, geheel herziene druk voorziet hierin. Ook wordt aandacht besteed aan de in 2007 in werking getreden Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken.
In het parlement is nog een wetsvoorstel aanhangig dat voorziet in wijziging van de Wet voorkeursrecht (Kamerstuk 31 285). De inhoud van dit wetsvoorstel is eveneens artikelsgewijs van commentaar voorzien.

Bron: WikiPedia, MKB Service Desk, Jong Bloed